TÜRK
MÜHENDİS ve MİMAR ODALARI BİRLİĞİ
Ziraat Mühendisleri Odası Başkanlığına
Kızılay
/ ANKARA
Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca taslak çalışmaları sürdürülen Bitki Koruma Ürünlerinin Reçeteli Satış Usul ve Esasları hakkında Yönetmelik ile Son yıllarda Tarımda yeni açılımlar sağlamak ve güncel ihtiyaçları karşılamak üzere değişiklik yapılan ya da yeni çıkarılan ve halen yürürlükte olan bazı diğer yönetmelikler hakkında Tütün Teknolojisi Mühendislerinin görüş ve önerileri aşağıdaki gibidir.
Öncelikle, Odamız üyesi Tütün Teknolojisi Mühendislerinin mesleki gelişim ve eğitim müfredatı hakkında özet ve açıklayıcı bilgi verildikten sonra bitkisel üretim ile ilgili Mühendislik disiplini olarak taslak yönetmelikle ilgili görüşümüz sunulacaktır.
Bilindiği üzere Ülkemizde Cumhuriyetin kuruluşundan beri üretimi, iç ve dış piyasada pazarlanması, denetimi kanunla düzenlenmiş tek tarımsal ürün tütündür. Sosyo-ekonomik yapısı ve toplum sağlığı üzerindeki etkisi nedeni ile tütün her dönemde yasal bir düzenleme içine alınmıştır.
Tütün Eksperliğini de düzenleyen Tütün mevzuatı yıllar içinde değişerek tarım ve sanayi alanında gelişmeleri karşılamaya çalışırken, Tütün Eksperi/Tütün Teknolojisi Mühendisleri de yıllar içinde kazandığı Mühendislik formasyonuyla yeni mesleki açılımları karşılayabilecek donanıma ulaşmışlardır.
Bilindiği üzere 26 Şubat 1925 günlü, 558 sayılı Yasayla Reji Şirketinin Türkiye'deki faaliyeti sona erdirilerek tütünle ilgili işler devlet tekeline alınmış 1930 yılında 1701, 1938 yılında 3437, 1969 yılında 1177 sayılı yasalar tütünü yönetmiş ve 2002 yılında 4733 sayılı yasa gündeme gelmiştir.
Tütünde değişen mevzuata ve piyasa koşullarına paralel olarak Tütün Eksperliği mesleği de kendini bilimsel alanda güncelleme ihtiyacı içinde olmuştur. Daha 1936 yılında M. K.ATATÜRK’ün imzası ile Tütün Eksperleri Nizamnamesi onaylanmış, Cumhuriyetin ilk yıllarında ülkede okur yazar insan bulmak çok zor iken genç Cumhuriyet; tütünü, teknik ve idari anlamda yönetecek görevler yüklediği Tütün Eksperlerini lise mezunlarından seçip 5 yıllık enstitü eğitimine tabi tutmuştur. O yıllardaki ders müfredatı içinde Tütüncülük, Harmancılık, Biyoloji, Organik Kimya, İnorganik Kimya, Bitki Yetiştirme, Bitki Hastalık ve Zararlıları derslerinin yanı sıra İşletme ve Hukuk dersleri yer almıştır. Cumhuriyet tavrını ileriki yıllarda da sürdürmüş,1975 yılından itibaren ön lisans seviyesinde 2 yıllık 1978 de üç yıllık Tütün Eksperleri Yüksek Okul sürecine geçilmiş ve 1986 yılında da lisans düzeyinde 4 yıllık eğitim süresi ile birlikte Mühendislik formasyonu verilmiş, mezunlarımız Tütün Teknolojisi Mühendisi unvanını almıştır.
Tütün Teknolojisi Mühendisi unvanı ile mezun veren Tütün Eksperleri Yüksek Okulu sırası ile İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi, Ege üniversitesi Ziraat Fakültesine bağlanmış ve halen Celal Bayar Üniversitesine bağlı olarak eğitim ve öğretimini sürdürmektedir.
Daha Önce Odamıza sunulan Okulumuz not dökümünde de (Transkript) görüleceği üzere Tütün Teknolojisi Mühendisleri; Genel Bitki Patolojisi, Fitopatoloji, Entomoloji ve Bitki Beslenme, Kimya gibi dersler almışlardır.
Meslektaşlarımızın görev, yetki ve mesleki sorumlulukları yukarıda izah edilen tütün ile ilgili tüm yasal düzenlemelerin içinde yer almış, en son olarak da 4733 sayılı Tütün Yasası ve buna bağlı olarak çıkarılan Yönetmelikte açıklanmıştır.
24.01.2008 tarih ve 26766 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tütün Eksperlerinin Görev, Yetki Ve Mesleki Sorumlulukları İle İlgili Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8.maddesinde görev yetkilerimiz belirlenmiştir. Buna göre;
Madde 8 - (1) Tütün eksperlerinin görev ve yetkileri;
a) Tütünlerin muayene ve ekspertizi ile değerinin saptanması,
b) Tütünlerin fermantasyon, bakım ve muhafaza tedbirleri, işleme şartları ve şekilleri ile tütün depo ve işleme tesislerinde ilaçlama tedbirlerinin tayini, tespiti ve uygulamasının denetimi,
c) Tütün mamulleri harmanlarının tertibi ile tütün mamulleri fabrikasyonu uygulamasının teknik denetimi,
ç) Tütün mamullerinin depolama ve muhafaza şartlarının uygunluğunun tespiti,
d) Tütün mamullerinin fizikî muayenesi ile içim nitelikleri ve standartlarına uygunluğunun belirlenmesi ve bunlara ilişkin raporların düzenlenmesi,
e) Araştırma kuruluşlarınca yapılan tütünle ilgili deneme sonuçlarının uygulamaya konulması için muayene, ekspertiz ve degüstasyonların yapılması ve bunlara ait raporların düzenlenmesi,
f) Tütünle ilgili ıslah, üretim ve teknoloji çalışmaları, tütünlerin arıza, hastalık ve zararlılardan korunma ve mücadele tedbirlerinin tayini ve uygulamasının denetimi,
g) Kaliteli tütün üretimini sağlamak için üreticilerin eğitilmesi ve aydınlatılması,
ğ) Tütün ve tütün mamulleri ile ilgili işlerde bilirkişilik ve hakemlik görevleri ile serbest mühendislik ve müşavirlik hizmetlerinin ifa edilmesidir.
Bu çerçevede
1- Tütün Eksperlerinin Görev, Yetki Ve Mesleki Sorumlulukları İle İlgili Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8.maddesi (b) bendinde sözü edilen Tütünlerin fermantasyon, bakım ve muhafaza tedbirleri, işleme şartları ve şekilleri ile tütün depo ve işleme tesislerinde ilaçlama tedbirlerinin tayini, tespiti ve uygulamasının denetimi, görevlerimiz nedeni ile sadece Tütün bitkisi ile sınırlı olmak üzere ;
Gerek tütünde hasat sonrası depolama ve fabrikasyon aşamaları ile son ürün paketleme dönemlerinde kalite ve kantite bakımından kayıplara yol açan Lassioderma serricorne F. ve Ephestia Elutella Hbn.gibi ambar zararlıları ile mücadelede, gerekse mevzuat gereği ihracat partisi Yaprak Tütünlerde fümigasyon ihtiyacı doğmaktadır.
Bu ihtiyacımız Tarım ve Köy İşleri Bakanlığınca da değerlendirilerek zaman zaman Tütün Teknolojisi Mühendislerinin de Fümigasyon Operatörlüğü kursuna katılması geçici olarak sağlanmıştır. Ekte sunulan Transkript içeriğinde almış olduğumuz dersler de değerlendirilerek Zirai Karantina Fümigasyon Yönetmeliği 5.madde (g) fıkrasında anılan meslek grubuna sadece tütün fümigasyonu ile sınırlı olmak üzere, Tütün Teknolojisi Mühendislerinin de ilave edilmesini talep etmekteyiz.
2- Tütün Eksperlerinin Görev, Yetki Ve Mesleki Sorumlulukları İle İlgili Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8.maddesi (f) bendinde sözü edilen Tütünle ilgili ıslah, üretim ve teknoloji çalışmaları, tütünlerin arıza, hastalık ve zararlılardan korunma ve mücadele tedbirlerinin tayini ve uygulamasının denetimi, görevlerimiz nedeni ile,
Halen TKB’ lığınca taslak çalışmaları sürdürülen Bitki Koruma Ürünlerinin Reçeteli Satış Usul ve Esasları hakkında yönetmelik kapsamına meslektaşlarımızın da dahil edilerek tütün ile ilgili olarak reçete yazma yetkisinin verilmesinin lüzumlu olduğu düşünülmektedir. Zaten halen gerek TEKEL Genel Müdürlüğü bünyesinde çalışan meslektaşlarımız gerekse Özel Tütün Firmalarında görevli meslektaşlarımız tütün üreticilerine tütün hastalık ve zararlıları ile ilgili ruhsatlı ilaçlar üzerinden tavsiyelerde bulunmaktadırlar. Bu fiili durumun yasal sınırlarda sürdürülebilmesi için söz konusu yönetmelikte sadece tütün bitkisi ile sınırlı olmak üzere;
Tütün Teknolojisi Mühendislerinin de reçete yazmaya yetkili meslek grubu olarak zikredilmesi gerekmektedir.
3- Tütün Eksperlerinin Görev, Yetki Ve Mesleki Sorumlulukları İle İlgili Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8.maddesi (g) bendinde sözü edilen Kaliteli tütün üretimini sağlamak için üreticilerin eğitilmesi ve aydınlatılması, görevlerimiz nedeni ile meslektaşlarımız “ Tarım Gezileri ” kapsamında tütün üretiminin gerçekleştirildiği köy ve mahallelerde tütün üreticilerine ulaşarak tarımsal danışmanlık ve yayım hizmetini fiilen yürütmektedirler.
Bu konuda ;
18/04/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik 08.Eylül.2006 tarih ve 26283 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
· Tarımsal danışmanlık ve yayım hizmetlerinin, gelişen bilgi ve teknolojilerin tarla ile buluşmasına olan katkısının yanı sıra insan sağlığını tehdit eden yanlış kimyasal mücadele yöntemleri ve rezüdü konusunda da üreticinin aydınlatılmasına önemli katkılar sağlayacağı muhakkaktır
Bu itibarla;
· Tütün üretiminin her aşamasında çiftçiye mühendislik hizmeti veren Tütün Teknolojisi Mühendislerinin de Tarımsal yayım ve tarımsal danışmanlık sertifikası Eğitimini alarak serbest tarım danışmanı hizmeti verebilmesi sektörümüz açısından büyük önem taşımaktadır.
Tarımsal yayım ve tarımsal danışmanlık sertifikası Eğitimi Ziraat Mühendisleri Odamızın yanı sıra TKB’lığı tarafından da verilmektedir. Meslektaşlarımızın bu eğitimlerden yararlanarak sertifika almaları hususunda Bakanlıkla yazışma yapılmış olup, bunun sonucu ve ilgili yönetmelik gereği eğitim ve sertifika ile ilgili olarak Tütün Teknolojisi Mühendislerinin önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.
4- Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan Ve Perakende Satılması ile Depolanması HakkındaYönetmelik 11.10.2007 tarih ve 26670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürülüğe girmiş ve bilahere yapılan değişiklik de 02.02.2008 tarih ve 26775 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
Yönetmeliğin 6.maddesinde,
MADDE 6 – ( Değişik: 2 Şubat 2008 Tarih ve 26675 Sayılı Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 1 inci madde )
"(1) Bitki koruma ürünleri bayilik veya toptancı izin belgesi verilecek kişilerde aranacak şartlar şunlardır:
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Ziraat mühendisi olmak,
c) Kamu kurum ve kuruluşlarında veya özel kuruluşlarda zirai mücadele hizmetlerinde en az üç yıl çalışmış;
1) Ziraat teknisyeni,
2) Meslek yüksekokullarından bitki sağlığı ile ilgili dersi alarak mezun olmuş tekniker olmak,…………..
Denilmektedir.
Bu yönetmelik kapsamında tarımla ilgili bir mühendislik dalı olarak ve almış olduğu ders içerikleri itibarı ile Tütün Teknolojisi Mühendislerinin de yetkilendirilmesi hususunda Koruma ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Sayın Ahmet ARSLAN ile derneğimiz olumlu bir görüşme yapmış bulunmaktadır.
5- T.C Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünce hazırlanarak 27.01.2005 tarih ve 25709 sayılı resmi gazetede yayımlanıp (15.10.2005 tarih ve 25967 sayılı resmi gazetede değişik) yürürlüğü giren “Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”te belirlenen Mesul Müdürlükle ilgili düzenlemede
Mesûl Müdür
Madde 8 - (Değişik fıkra: 15/10/2005-25967 S.G.R. Yön/2.mad.) İşyeri faaliyette olduğu sürece bir mesûl müdür bulunması zorunludur. Mesûl müdür sadece bir işyerinde mesûl müdürlük görevini üstlenebilir. Mesûl müdürlük için Hekim, Veteriner Hekim, Eczacı, Kimyager, Kimya Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Biyolog, Tıbbi Teknolog, unvanına sahip veya entomoloji, toksikoloji alanında yüksek lisans veyahut çevre sağlığı ve toplum sağlığı alanında en az önlisans diplomasına sahip olunması zorunludur.Denilmektedir.
Bu hususta da, bu yönetmelik kapsamında tarımla ilgili bir mühendislik dalı olarak ve almış olduğu ders içerikleri itibarı ile Tütün Teknolojisi Mühendislerinin de yetkilendirilmesi hususunda Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Sayın Dç.Dr. Hasan IRMAK ile derneğimiz olumlu bir görüşme yapmış bulunmaktadır.
Sonuç olarak; yukarıda anılan
a- Zirai Karantina Fümigasyon Yönetmeliği,
b- Bitki Koruma Ürünlerinin Reçeteli Satış Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik,
c- Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan Ve Perakende Satılması ile Depolanması HakkındaYönetmelik,
d- Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
e- Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik,
Son yıllarda Tarımda yeni açılımlar sağlamak ve güncel ihtiyaçları karşılamak üzere değişiklik yapılan ya da yeni çıkarılan yönetmeliklerdir.
Yukarıda açıklandığı üzere Tütün Teknolojisi Mühendisleri Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik hariç olmak üzere diğer yönetmeliklerin kapsamında hak ettikleri halde kapsam içine alınmamış ve ilgili meslek grubu olarak zikredilmemişlerdir.
Amacı; Tütün Eksperlerinin ortak mesleki, kültürel, sosyal ve iktisadi hak ve menfaatlerini korumak mesleki gelişmeyi ve aralarındaki yardımlaşmayı sağlamak ve Tütün Eksperleri mesleğini memlekete azami derecede faydalı kılmak ve Türk Tütüncülüğünün gelişmesine ve rağbetinin artmasına çalışmak olan Tütün Eksperleri Derneğimiz , bu hususlarda zaten girişimlerde bulunmakla birlikte,
TALEBİMİZ;
Üyesi bulunduğumuz, mesleğimize ve meslektaşlarımıza her zaman yakın ilgi içinde bulunan Ziraat Mühendisleri Odamızın bu haklı taleplerimizin karşılanması ve mesleğimizin hak kaybının önlenmesi hususunda ilgililer nezdinde girişim başlatması ve başlatmış olduğu girişimleri artırarak sürdürmesidir.
Ayrıca bu hususlarda olumlu olduğunu bildiğimiz ODA görüşlerini Derneğimize de bir yazı ile iletilmesi için,
Gereğini meslektaşlarımız adına saygılarımızla arz ederiz.
Oktay ÇELİK
Başkan
TÜTÜN EKSPERLERİ DERNEĞİ
YÖNETİM KURULU ADINA